Azərbaycanda ildırım ötürücü sistemi quraşdıran şirkətlər – Bakı və regionlarda ildırımdan mühafizə

Azərbaycanda binaların, sənaye obyektlərinin, biznes mərkəzlərinin, anbarların, yarımstansiyaların və digər mühüm tikililərin ildırımdan mühafizəsi üçün ildırım ötürücü sistemlərdən istifadə olunur. Xüsusilə Bakı və Abşeron ərazisində yeni tikililərin və sənaye obyektlərinin artması ildırımdan mühafizə sistemlərinə olan ehtiyacı daha da artırır.

İldırım ötürücü sistemi ildırım boşalmasının yaratdığı təhlükəli cərəyanı təhlükəsiz şəkildə torpaqlama sisteminə ötürmək və binanın, avadanlıqların və insanların zərər görmə riskini azaltmaq üçün nəzərdə tutulmuş mühəndislik sistemidir.

Bakıda ildırım ötürücü sistemi quraşdıran şirkətlər

Azərbaycanda ildırımdan mühafizə sistemləri üzrə xidmət göstərən şirkətlər əsasən elektrik mühəndisliyi, torpaqlama, enerji sistemləri və texniki sınaq sahələrində fəaliyyət göstərirlər. Bakı şəhərində və ölkənin digər bölgələrində bu istiqamətdə müxtəlif şirkətlər və mühəndislik təşkilatları fəaliyyət göstərir.

Aşağıdakı siyahı açıq mənbələrdə ildırımdan mühafizə, ildırımötürücü, torpaqlama və ya əlaqəli mühəndislik xidmətləri üzrə məlumatı olan şirkətləri əhatə edir:

Amma burada bir düzəliş edərdim: 5–10-cu şirkətləri hazırkı sübut səviyyəsində “ildırımötürücü quraşdıran şirkətlər” kimi yox, “ildırımdan mühafizə və elektrik mühəndisliyi sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlər” kimi təqdim etmək daha doğrudur. Məsələn, Amper Elektrik üçün açıq mənbədə ildırımötürmə sistemləri, paratoner və torpaqlama avadanlıqları konkret görünür, lakin bu, avtomatik olaraq onların tam layihələndirmə-quraşdırma podratçısı olduğunu sübut etmir.

Aktivenerji – ildırımdan mühafizə və torpaqlama sistemləri

Aktivenerji Azərbaycanda elektrik və enerji infrastrukturu üzrə mühəndislik həlləri təqdim edən şirkətlərdən biridir.

İldırımdan mühafizə sisteminin düzgün qurulması yalnız dam üzərində ildırımötürücü yerləşdirməklə məhdudlaşmır. Sistem obyektin xüsusiyyətlərinə uyğun layihələndirilməli, ildırımqəbuledici, cərəyanötürücü, torpaqlama sistemi və digər əlaqəli elementlər birlikdə nəzərdən keçirilməlidir.

Aktivenerji tərəfindən müxtəlif obyektlər üçün ildırımdan mühafizə həlləri, o cümlədən passiv ildırım ötürücü sistemlərinin quraşdırılması həyata keçirilir.

Şirkətin həyata keçirdiyi layihələrdə sənaye və enerji infrastrukturu kimi yüksək riskli obyektlər də yer alır. Məsələn, Ələt Azad İqtisadi Zonasında alternativ enerji sahəsinin transformatoru üçün passiv ildırım ötürücü sisteminin quraşdırılması belə layihələrdən biridir.

İldırım ötürücü sistemi necə işləyir?

İldırımötürücü sistemin əsas məqsədi ildırım cərəyanı üçün idarə olunan və təhlükəsiz axın yolu yaratmaqdır.

Tipik passiv ildırımdan mühafizə sistemi bir neçə əsas komponentdən ibarət olur:

• ildırımqəbuledici;
• cərəyanötürücü keçiricilər;
• torpaqlama sistemi;
• birləşdirici və bərkidici elementlər;
• potensialların bərabərləşdirilməsi;
• zəruri hallarda daxili ildırım və impuls mühafizəsi.

Sistemin effektivliyi yalnız istifadə olunan metalın növündən asılı deyil. Layihələndirmə zamanı binanın hündürlüyü, forması, dam konstruksiyası, ətrafdakı obyektlər, torpağın xüsusiyyətləri və mühafizə olunacaq avadanlıqlar nəzərə alınmalıdır.

Azərbaycanın müvafiq elektrik qurğularının quraşdırılması qaydalarında da bir sıra elektrik obyektlərinin birbaşa ildırım vurmasından mühafizəsi üçün ildırımötürücülərin tətbiqi nəzərdə tutulur.

Qalvanizli polad, yoxsa mis ildırımötürücü?

İldırımdan mühafizə sistemlərində müxtəlif keçirici materiallardan istifadə edilə bilər. Layihədən asılı olaraq mis, alüminium və sinklə örtülmüş polad kimi materiallara rast gəlinir.

Material seçimi zamanı yalnız qiymətə baxmaq düzgün yanaşma deyil. Korroziyaya davamlılıq, keçiricilik, mexaniki möhkəmlik, obyektin mühiti və digər metal konstruksiyalarla uyğunluq nəzərə alınmalıdır.

Xüsusilə sənaye müəssisələri, dənizkənarı ərazilər, tarixi binalar və xüsusi təyinatlı obyektlər üçün material seçimi mühəndislik hesablamaları əsasında aparılmalıdır.

Bakı şəhərində hansı obyektlər üçün ildırım mühafizəsi lazımdır?

İldırımötürücü sistemlər müxtəlif təyinatlı obyektlərdə tətbiq oluna bilər:

• yaşayış binaları;
• villalar və fərdi evlər;
• biznes mərkəzləri;
• otellər;
• anbarlar;
• zavod və fabriklər;
• transformator yarımstansiyaları;
• günəş elektrik stansiyaları;
• logistika mərkəzləri;
• ticarət mərkəzləri;
• kənd təsərrüfatı və istixana obyektləri;
• telekommunikasiya qurğuları;
• tarixi və mədəni abidələr.

Azərbaycan FHN-in maarifləndirici materiallarında da təsərrüfat obyektləri, binalar və müxtəlif qurğuların ildırımdan zədələnmə riskini azaltmaq üçün ildırımötürücülərlə təmin edilməsinin vacibliyi qeyd olunur.

İldırımötürücü sistem quraşdıran şirkəti necə seçmək olar?

Şirkət seçərkən yalnız “ildırımötürücü satışı” və ya “quraşdırılması” ifadəsinə diqqət yetirmək kifayət deyil.

Peşəkar podratçıdan aşağıdakı xidmətləri soruşmaq məqsədəuyğundur:

1. Obyektin ilkin texniki qiymətləndirilməsi;
2. İldırımdan mühafizə layihəsinin hazırlanması;
3. Mühafizə zonasının hesablanması;
4. Torpaqlama sisteminin layihələndirilməsi;
5. Uyğun material və avadanlıqların seçilməsi;
6. İldırımötürücü sistemin quraşdırılması;
7. Torpağın xüsusi müqavimətinin ölçülməsi;
8. Sistemin test edilməsi;
9. İcra olunmuş işlərin sənədləşdirilməsi;
10. Periodik texniki baxış və servis.

Çünki düzgün quraşdırılmış ildırımötürücü sistem yalnız damda görünən metal çubuqdan ibarət deyil. Bu, ildırımqəbuledicidən torpaqlamaya qədər bütöv mühəndislik sistemidir.

İldırım mühafizəsi yalnız ildırımötürücü ilə bitirmi?

Xeyr.
Birbaşa ildırım zərbəsindən qorunmaq üçün xarici ildırımdan mühafizə sistemi vacib olsa da, ildırım zamanı yaranan impuls və gərginlik sıçrayışları elektrik və elektron avadanlıqlarına da zərər verə bilər.
Bu səbəbdən yüksək həssas avadanlıqların olduğu obyektlərdə xarici ildırımdan mühafizə ilə yanaşı impulsdan mühafizə qurğuları (SPD), potensialların bərabərləşdirilməsi və düzgün torpaqlama da birlikdə nəzərdən keçirilməlidir.

Azərbaycanda ildırım ötürücü sistemi üçün kimə müraciət etmək olar?

Bakıda və Azərbaycanın digər bölgələrində ildırımdan mühafizə sistemi quraşdırmaq istəyən obyekt sahibləri əvvəlcə obyektin texniki xüsusiyyətlərinin qiymətləndirilməsini tələb etməlidirlər.

Aktivenerji kimi mühəndislik şirkətləri ilə əlaqə saxlayaraq obyekt üçün ildırımdan mühafizə və torpaqlama həllinin hazırlanmasını, quraşdırılmasını və sınaqdan keçirilməsini müzakirə etmək mümkündür.

Əsas məqsəd yalnız ildırımötürücü quraşdırmaq deyil, obyekt üçün hesablanmış, təhlükəsiz və etibarlı ildırımdan mühafizə sistemi yaratmaqdır.

İnnovativlik

Aktiv Enerji MMC Azərbaycanda yerli şirkətlərin içində bir yeniliyə imza atdı və ilk dəfə fərdi yaşayış evinin damında passif ildırımötürücü sistemin layihələmdirlilməsini və icra olunmasını təmin etmişdir.

1. Torpağın xüsusi müqavimətinin ölçülməsi.
2. ⁠İldırımötürücü sistemin layihələndirilməsi
3. ⁠Binanın damının tam olaraq passiv ildırımötürücü ilə mühafizə sisteminin quraşdırılması
4. ⁠Görülmüş işin labaratoriya ölçmə xidmətlərinin aparılması
5. ⁠Görülmüş işlərin bütün avadanlıqları Azərbayacana idxal olunmuş 99,9 % təmiz mislə icra olunmuşdur.

Tez-tez verilən suallar

Bakıda ildırım ötürücü sistemi quraşdıran şirkətlər hansılardır?
Bakıda elektrik, mühəndislik və təhlükəsizlik sistemləri üzrə fəaliyyət göstərən bir sıra şirkətlər ildırımdan mühafizə və torpaqlama xidmətləri təqdim edir. Şirkət seçərkən konkret olaraq ildırımdan mühafizə üzrə layihə və quraşdırma təcrübəsinin yoxlanılması tövsiyə olunur.

İldırım ötürücünün quraşdırılması nə qədərdir?
Qiymət obyektin ölçüsündən, hündürlüyündən, konstruksiyasından, tələb olunan mühafizə səviyyəsindən, torpaqlama sistemindən və istifadə ediləcək materiallardan asılıdır. Buna görə də dəqiq qiymət obyektə texniki baxışdan sonra müəyyən edilməlidir.

Evin üstünə ildırımötürücü qoymaq kifayətdirmi?
Xeyr. Effektiv sistem ildırımqəbuledici, cərəyanötürücü və torpaqlama hissələrinin bir-biri ilə düzgün əlaqələndirilməsini tələb edir.

İldırımötürücü torpaqlama ilə əlaqəlidirmi?
Bəli. İldırım cərəyanının təhlükəsiz şəkildə torpağa ötürülməsi üçün ildırımdan mühafizə sistemi torpaqlama ilə düzgün əlaqələndirilməlidir.

Passiv ildırım ötürücü sistemi nədir?
Passiv sistem ildırımın qarşısını almağa deyil, ildırım zərbəsi zamanı cərəyan üçün idarə olunan və təhlükəsiz yol yaratmağa əsaslanan klassik ildırımdan mühafizə yanaşmasıdır.